Dertig jaar geleden zong de Amerikaanse pulpschrijver Jack Moskovitz een simpel melodietje in op een cassettebandje. Hij stuurde het naar Maastricht – hunkerend om gehoord te worden. Jack zag zichzelf als mislukt, maar bleef dromen van een échte doorbraak. Lees zijn verhaal en luister naar zijn muzikale flessenpost. Een demo die – tegen beter weten in – volledig bestaat uit hoop.
Op 7 oktober 1994, meer dan 30 jaar geleden, zong Jack Moskovitz in Omaha (Nebraska, USA) een anderhalve minuut durend melodietje in op z’n cassetterecorder. Zonder begeleiding. Alleen tekst. En af en toe een klap op z’n dij.
Als je hieronder op play klikt kun je tijdens het lezen luisteren naar het nummer Frantic Friday.
Fired up. Don’t know what to do. Burning hot. Got a date with Sue.
Going out, but not with the crowd. Frantic Friday’s gonna be loud.
Frantic Friday. Frantic Friday.
Cowl shined. My shoes are too. Keep watching the clock, it’s only 2.
Frantic Friday without the crew. Frantic Friday night with Sue.
Frantic Friday is the night to howl. Got no time to worry and growl.
Just enough time to pick up Sue. She’s my love. And I’ll be true.
Frantic Friday night with Sue.
Like our friends. It’s better alone. Without Sue, my heart’s a large stone.
Me and Sue. And the night’s ours. Me and Sue on our way to the stars.
Love Sue better than my car. Friday night. And here we are.
Frantic Friday is the night to howl. Got no time to worry and growl.
Just enough time to pick up Sue. She’s my love. And I’ll be true. Frantic Friday night with Sue.
Frantic Friday. Here we are. All parked up and ready for the stars.
Jack is dan bijna 60 jaar oud.
Hij stuurt het bandje naar Mac Bouvrie. Mac runde sinds 1971 een platenlabel met rockabilly en rock-’n-roll bands en was een van de drijvende krachten achter de rock-’n-roll revival in de Benelux sinds de dood van Elvis Presley (1977). Ik heb een volle doos met allerlei cassettes, die ooit naar zijn label in Maastricht zijn gestuurd.
Wat hij dacht toen hij het nummer hoorde? Ik kan het Mac helaas niet meer vragen, want hij overleed in 2016. En of hij nog contact heeft gezocht? We zullen het nooit weten. Zou ik het Jack zélf kunnen vragen? Hoe kwam hij ertoe om Mac dit melodietje te sturen? Had hij serieus het idee hier een platencontract mee te kunnen scoren?
Ik tik het adres dat op het bandje is geschreven (“4161 Wakely St, Omaha, NE 68131”) in op Google. Het zou toch niet? Eén van de zoekresultaten laat een 89 jaar oude Jack Moskovitz (born November 1935) zien, die nog steeds op dat adres woont. Wat gaaf! Mijn muziek-archeologisch hart slaat op hol.
Ik vind ook nog een e-mailadres en stuur Jack meteen een bericht met een foto. Of hij het bandje nog herkent en of hij zich nog herinnert of hij een reactie heeft gekregen van Mac. Helaas krijg ik de mail retour. Het e-mailadres bestaat niet meer.
Being Jack Moskovitz
Dan stuit ik op een online artikel van Leo Adam Biga over Jack: Being Jack Moskovitz. Het is een online publicatie van een krantenartikel uit 2007 (Jewish Press) “Amerika’s grootste onafhankelijke Joodse weekblad”. Jack is dan 72 jaar oud.
De ondertitel intrigeert mij enorm: “Grizzled former civil servant and DJ, now actor and fiction author, still waiting to be discovered”. Verfomfaaid. Acteur en schrijver; nog steeds wachtend om ontdekt te worden. Zou ik hem – in zijn 90ste levensjaar – kunnen laten weten dat ik zijn muziekje heb ontdekt?
Ik zoek contact met Leo Adam Biga. Een verhalenschrijver met als payoff: “I write stories about people, their passions and their magnificent obsessions”. Daar heb ik wel een klik mee. Helaas. Leo Adam moet mij teleurstellen: “Thanks (…) but he is now deceased. Quite a character. Helluva writer.”
Wat enorm jammer. Ik had hem graag nog even in het zonnetje willen zetten, want na het lezen van het artikel besef je je dat Jack iemand was die tot op hoge leeftijd de drang bleef voelen om gezien of ontdekt te worden. Daar had ik graag mijn steentje aan willen bijdragen. Ik heb het bijna 20 jaar oude interview tussen Leo en Jack samengevat op een manier die je een goed idee geeft over wat ik bedoel.
“Wacht even!” Jack legt het interview dat hij met Leo Adam heeft stil als de telefoon gaat. “Is dat een uitgever?” vraagt hij verwachtingsvol aan z’n vriendin. Ondanks dat hij al een paar boeken heeft uitgebracht bij kleine uitgevertjes, blijft hij maar hopen op de grote doorbraak. Een échte nalatenschap. Ondanks, of misschien wel juist doordat hij – kinderloos – de laatste in de lijn van Moskovitz is.
Schrijver Jack Moskovitz is als dat stripfiguurtje met een donker wolkje boven zijn hoofd, altijd ogenschijnlijk in een sombere bui, ongeacht de situatie. Hij heeft allang geconcludeerd dat zijn schrijven, net als zijn acteerwerk of DJ-carrière, hem niets zal brengen. “Maar je hebt talent, Jack!”. “Dank je,” zegt hij, voordat hij begint aan een tirade over dat hij na zestig jaar nog steeds een onbekende auteur is en dat hij voorbestemd lijkt onbekend te blijven.
Scherpzinnig en neurotisch praat Moskovitz, 72 jaar oud, zichzelf compulsief naar beneden en ziet hij in elke zilveren rand een donkere wolk. Hij vermoedt dat zijn depressieve aard aangeboren is. Hij suggereert dat hij het verlies van zijn vader als tiener nooit echt te boven is gekomen. Die dood, zegt hij, verwoestte zijn moeder, die “volledig lichamelijk instortte” en afhankelijk werd van Jack om haar te helpen. Toen ook zij stierf, verdween het laatste restje familieband, want hij en zijn twee broers kregen een ruzie die nooit meer werd bijgelegd.
“De ontbinding van een gezin is precies wat er gebeurde”. “Ik ging door vier jaar van depressie, waar schrijven enigszins bij hielp.”
In werkelijkheid waren de scheuren in zijn familie altijd al aanwezig. Hij voelde zich buitenstaander, niet alleen van hen maar ook van de maatschappij. “Ik ben vervreemd van zowat elke groep of gemeenschap waarvan ik ooit probeerde deel uit te maken. Ik sta altijd aan de rand. Er is een panoramafoto van een familiereünie eind jaren veertig en — helemaal rechts in beeld, wie staat daar helemaal alleen? Ik.”
Jack was 14 toen zijn vader stierf. Om het huishouden draaiende te houden, werkte hij in een reeks supermarkten — schoonmaken, vakkenvullen, inpakken, bezorgen, wat er ook maar gedaan moest worden. Met weinig vrienden trok Jack zich steeds meer terug in zijn innerlijke wereld. Hij is nooit getrouwd. Hij heeft geen kinderen. “Het is een eenzaam leven geweest”.
Moskovitz was voorbestemd om schrijver te worden toen hij als kind opging in de “prachtige bibliotheek” die zijn grootouders thuis hadden. De boeken waren er altijd. Woorden boden hem troost voor de onrust van binnen. “Na al die emotionele klappen — de overlijdens, het verraad, de afwijzing, en ga zo maar door — wat ik dan deed om aan het huis te ontsnappen, was naar de bibliotheek lopen.” Alleen met zijn proza vond hij rust. Schrijven en DJ’en gaven hem een voldoening die hij mist.
“Het verrijkte mijn leven echt. Het gaf de toeters en bellen aan een anders monotoon bestaan.”
Hij praat erover alsof dit het einde van de weg is. Alsof zijn kans voorbij is. Dat hij er klaar mee is om zichzelf telkens weer door de ‘pijn’ van afwijzing te slepen. “Ik heb het idee opgegeven dat er ooit nog iets van mij wordt geproduceerd of uitgegeven. Ik heb mezelf beloofd mijn leven daar niet meer aan te verspillen”.
Empathie voor die zelfverklaarde mislukkeling
Balen hoor! Als ik die cassette een paar jaar eerder had ontdekt, had ik het hem nog kunnen vertellen. Hij had het vast geweldig gevonden – een Nederlander die een artikel over zijn muziek schrijft. Maar goed: ook al weet hij het zelf niet; er is iets van zijn wens uitgekomen, toch?
Doe Jack een plezier: lees zijn verhaal, luister naar zijn melodietje. Je zult verrast zijn en empathie voelen voor die zelfverklaarde mislukkeling die, toch maar mooi – al was het maar heel even – aan de overkant van de oceaan een indruk heeft gemaakt.
Tijdens het schrijven van het artikel vond ik nog een cassette van Jack. Opgenomen op maandag 5 oktober 1998; vier jaar na Frantic Friday. Wederom een ontroerend melodietje dat recht uit z’n hart kwam.
Marco van Dalfsen wou archeoloog worden, maar dat liep allemaal wat anders. Lees hier meer over de drijfveren van de schrijver van het verhaal over Jack Moskovitz of volg Diggin’ Demos op Facebook.
Heb jij thuis demo’s(1), die liggen te verstoffen en waar je niets meer mee doet? Of heb je zelf een demo gemaakt? Je kunt ze doneren of verkopen aan het demoarchief. Ik zal ervoor zorgen dat jouw demotapes goed worden bewaard en hun verdiende plekje krijgen in de muziekgeschiedenis.
Wat een superinteressant verhaal Marco. Eigenlijk ook wel triest dat je zo gefocust kunt zijn op erkenning.
Curieus!!! Geweldig. Eerherstel voor de onbekende muzieksoldaat.
Dan is Diggin’Demos toch weer bewezen belangrijk in onze vluchtige wereld van digitale vergankelijke ’troep’ en een thuishaven voor originele muzikale oprispingen.
Erg leuk dit, ook omdat je de moeite nam om het allemaal uit te zoeken. Hulde.
Er is waarschijnlijk geen groot singer-songwriter aan hem verloren gegaan, gezien eentonige opvatting van interessante muziek, maar goed. Nooit geschoten is altijd mis, zal hij gedacht hebben. Er is per slot van rekening wel ergere ellende uitgebracht dat toch succes oogstte.
Groet! Michiel
Prachtig ontroerend verhaal, heel mooi dat hij toch nog door jou gehoord is, goed gedaan. Wie weet krijgt hij het ergens toch nog mee 😉
Ik hoop het!